Verslag Eijkman Medaille-uitreiking 2010
Op donderdag 28 oktober vond de uitreiking van de Eijkman Medailles plaats. De Eijkman Medailles worden tweejaarlijks uitgereikt aan personen die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt op het brede terrein van de tropische gezondheidszorg. Dit keer zijn uit tien voordrachten twee laureaten gekozen: Koert Ritmeijer voor zijn werk op het gebied van leishmaniasis (kala azar) en Robert Sauerwein, voor zijn bijdrage aan het malaria-onderzoek. De Medaille-uitreiking werd omlijst door een debat georganiseerd door de Nederlandse Vereniging voor Tropische Geneeskunde en Internationale Gezondheidszorg (NVTG) en een minisymposium.
-Images/Verslagen/Eijkman-Laureaten2010.jpg)
Van links naar rechts: Pim de Graaf (voorzitter Artsen zonder Grenzen),
Paul Klatser (secretaris/penningmeester St. Eijkman Medaillefonds),
Robert Sauerwein, Koert Ritmeijer, Martin Boerree (Radboud Universiteit)
DE LAUREATEN
KOERT RITMEIJER
Koert Ritmeijer is hoofd van de medische afdeling van Artsen zonder Grenzen en doet al twintig jaar onderzoek naar de preventie, diagnostiek en behandeling van tropische ziekten, met name naar leishmaniasis (kala azar of zwarte koorts). Leishmaniasis wordt veroorzaakt door een parasiet die zich vermenigvuldigt in de witte bloedcellen. Hierdoor wordt het immuunsysteem aangetast en zonder behandeling kan de zieke overlijden aan andere infecties.
Toegang tot diagnostiek en behandeling
Ritmeijer doet onderzoek in het veld, bijvoorbeeld in Soedan en Ethiopië. Het werk in dergelijke (oorlogs)gebieden wordt bemoeilijkt door onveiligheid en een slechte infrastructuur en gezondheidszorg. Het aandeel van Koert Ritmeijer en Artsen zonder Grenzen is niet zozeer het ontwikkelen van diagnostische middelen, maar vooral te kijken naar wat er al beschikbaar is en hoe dat in eenvoudige strategieën geïmplementeerd kan worden. Met als doel: grotere toegang tot diagnostiek en behandeling.
-Images/Verslagen/Eijkman-Koert-Ritmeijer.jpg)
Laureaat Koert Ritmeijer
‘Vergeten’ ziektes
‘Vergeten’ ziektes staan vaak niet hoog op de agenda van de politiek, omdat het ziektes zijn die vooral onder de armste mensen en in afgelegen gebieden voorkomen. Er is dus ondanks behaalde successen nog een heleboel werk te doen.
ROBERT SAUERWEIN
Robert Sauerwein is een gedreven onderzoeker en ambassadeur van malaria-onderzoek, verbonden aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij zet zich in om ontwikkelde producten en kennis zo snel mogelijk te verspreiden naar gebieden waar malaria een groot probleem vormt. Er wordt veel gepubliceerd over malaria, maar soms rijst de vraag: ‘Wat hebben malariapatiënten daar nou aan?’ Sauerwein wil fundamentele vindingen vertalen naar praktische toepassingen.
Malaria-industrie?
‘Was het maar waar’, antwoordt Sauerwein op de vraag of malaria-onderzoek niet een enorme industrie is geworden. Er is nog steeds mondiaal een heel bescheiden uitvoering. Er zijn weinig farmaceutische bedrijven die zich ermee bezighouden. De Bill & Melinda Gates Foundation speelt een voortrekkersol, maar Europa laat hier iets liggen: fondsen gaan omlaag, het EU-programma brokkelt af.
-Images/Verslagen/Eijkman-Robert-Sauerwein.jpg)
Laureaat Robert Sauerwein (midden)
Malariavaccin: hoe lang duurt het nog?
De focus ligt op het ontwikkelen van een malariavaccin. Want effectieve controle, laat staan uitroeiing van malaria is alleen mogelijk wanneer er een effectief vaccin is. Trials van vaccins nemen vaak anderhalf à twee jaar in beslag. In tien jaar tijd kun je dan maar een paar mogelijke vaccins testen. Sauerwein hoopt nog mee te mogen maken dat hij in een apotheek in Afrika een effectief malariavaccin op de plank ziet liggen. Zijn inschatting is dat er over vijftien jaar een vaccin kan zijn.
Eijkman Medailles 2012
De volgende Eijkman Medaille-uitreiking vindt naar verwachting in 2012 plaats. Meer informatie over het Eijkman Medaillefonds. Met dank aan ABN Amro voor het mogelijk maken van de uitreiking.
NVTG-DEBAT ‘Globalisering en ontwikkelingssamenwerking’
De Nederlandse Vereniging voor Tropische Geneeskunde en Internationale Gezondheidszorg (NVTG) organiseerde drie parallelle debatsessies. Een kleine honderd personen luisterden naar presentaties en deden mee aan de discussies. De onderwerpen waren: ‘Academische samenwerking zonder grenzen. Nieuwe benaderingen in onderzoek’, ‘Hedendaagse aanpak in de malariabestrijding. Soper revisited’ en ‘Het glas is halfvol: de WHO Code over de internationale rekrutering van gezondheidswerkers’.
-Images/Verslagen/Eijkman-Debat-NVTG.jpg)
Debat 'Academische samenwerking zonder grenzen'
MINISYMPOSIUM ‘Vitamines in de Ontwikkelingssamenwerking’
Drie eminente Nederlandse wetenschappers trakteerden het publiek in de Grote Zaal van het KIT voorafgaand aan de Medaille-uitreiking op boeiende lezingen op het raakvlak van hun vakgebied met ontwikkelingssamenwerking.
Nico Frijda: ‘Emoties in de wereld: anders en eender’
Psycholoog Nico Frijda heeft zich intensief beziggehouden met de vraag hoe het gedrag van mensen uit emoties voortkomt – en hoe emoties voortkomen uit belangen. Emoties zijn universeel, er is een kleine verzameling van basisemoties, iets wat ook grotendeels uit taalonderzoek en onderzoek naar gelaatsuitdrukkingen naar voren komt. Verschillen in emoties zitten vooral in de mate waarin ze geuit worden en de waarden die een cultuur hanteert.
De reden dat soms de nadruk wordt gelegd op cultuurverschillen in emoties, is dat verschillen in het (openbaar) uiten of de sterkte van emoties tot misverstanden kunnen leiden. De grondslag van emoties is gemeenschappelijk. Maar in specifieke omstandigheden kunnen ze volstrekt anders uitpakken.
-Images/Verslagen/Eijkman-Frijda.jpg)
Professor Nico Frijda over het al dan niet bestaan van 'basisemoties'
Abram de Swaan: ‘Een globale sociale samenleving?’
Socioloog Abram de Swaan onderzocht de vraag of we een globale sociale samenleving kunnen maken. Lange tijd was de overheersende (economische) theorie dat mensen alleen uit zijn op winstmaximalisatie. Tegenwoordig wordt gezocht naar een theorie waarin samenwerking net zo belangrijk is.
Waarom zouden rijke landen armere landen helpen? Rijke landen beseffen dat hun lot afhangt van arme landen en zijn gevoelig voor het ‘dreigingmotief’. Migratie, epidemieën, militaire conflicten en vooral klimaatbescherming kunnen dreigend genoeg zijn om rijke landen te bewegen om op mondiaal niveau offers te brengen en om morele druk op andere landen uit te oefenen.
-Images/Verslagen/Eijkman-Goudsmit-De-Swaan.jpg)
Prof. Jaap Goudsmit (links) en prof. Abram de Swaan
Jaap Goudsmit: Weg met het schuldgevoel
Hoogleraar armoedegerelateerde overdraagbare ziektes en biochemicus Jaap Goudsmit schetste het bezoek van een Nederlandse en een Chinese ontwikkelingsambtenaar die Afrika bezoeken. De Nederlandse ambtenaar heeft veel geld beschikbaar voor projecten naar Westers model op het gebied van onderwijs en gezondheid. De Chinese ambtenaar komt kijken of wat is afgesproken, vooral uitvoerende projecten op het gebied van infrastructuur, ook echt is gebeurd.
China concentreert zich op handel en schuwt inmenging in politieke aangelegenheden. Het Westen moet erkennen dat er sprake is van een competitiestrijd tussen verschillende vormen van economie. Het zou de banden met Afrika ook via de ‘echte’ economie moeten versterken. De ‘schuldgedreven’ Westerse ontwikkelingshulp past volgens Goudsmit niet meer in de nieuwe werkelijkheid van morgen.
